Retiküller (MİL, MOA, BDC)

Retikül : Göz, optik sistem ve namlu hattı ile hedefin birbirine çakıştırılması amacıyla optik sistemlerin içerisinde oluşturulan şebekelere retikül denir. Yuvarlak cam mercek üzerinde, retikül (Mil, MOA) sistemi kullanılarak optik mercek içerisinde bir odak düzlemi oluşturulur. Optik sistemlerde Retikül; yatık ya da dikey mermi yolu, mesafe, yatay-dikey düzlem hesaplamalarının doğruluğunu sağlar.

Anlatacağımız konu ise yatay yollu silah sistemlerinde kullanılan retiküllerdir. Bunlara artıkıl da denilebilir. Bir tüfek dürbünü seçerken, çok çeşitli artıkıl seçeneklerine sahip olabilirsiniz. Artıkıllar üç kategoriye ayrılır; MİL (Milyem) tabanlı, MOA tabanlı ve BDC tabanlı (B ullet D rop C ompensator) sistemler. Her sistemin kendine göre bir formülasyonu vardır ve gerekli bilgi ve deneyime sahip olmadan hangi seçeneğin sizin için en iyisi olduğunu bilmeniz mümkün değildir. Her üç sistemin de birbirine göre avantajları ve dezavantajları vardır.

MİLYEM RETİKÜL NİŞANGAHI

Milliradyan/Mrad ve olarak da bilinen Milyemin kullanıldığı retikül sistemleri dünyadaki en popüler sistemler olarak kabul edilir. Bu sistemler Mil-Dot ve Mil-Grid olmak üzere ikiye ayrılır.

Milyem tabanlı bir retikül Milliradyana dayanır. 1 Miliradyan, 1 Milyemin hedefe olan mesafesinin yaklaşık 1/10’una denk gelen açısal ölçümdür. Başka bir deyişle, 1 Milyemin 100 metre mesafede gördüğü açı 10 cm ise 1 Miliradyanın gördüğü açı 100 cm’dir. Buna göre 200 metre mesafede 1 Milyem 20 cm/1 Miliradyan 200 cm’lik açıya; 300 metre mesafede 1 Milyem 30 cm/1 Miliradyan 300 cm’lik açıya denk gelir. Görüldüğü gibi Milyem tabanlı optiklerde açılar 1 Milyemlik artışlarla hesaplanır. Sonuç olarak, çoğu balistik verisi '10' veya '15' gibi basit sayılar olacağından, Milyem tabanlı ayarlamaların ezberlenmesi ve iletilmesi kolaydır.

1 Milyemin 100 metrede 10 cm olmasından dolayı dürbün kullanıcıları için metrik sistem ile Milyem hesaplamaları oldukça kolaydır. Örneğin Milyem ve metre kullanarak hedefe olan mesafe bulunabilir.

Bu resimde kırmızı Milyem toplarının mesafesi 1 milyemdir (0,1 Mrad). Boyu bilinen 100 cm yüksekliğe sahip beyaz zeminli bir hedefin 4 Milyem topuna denk geldiği görüldüğüne göre hedefe olan mesafemizi bulmak için formülümüz şu olacaktır:

Hedef Mesafesi (Metre) = Hedef Boyu (Metre Cinsinden) x 1000 Milyem Topu Aralığı

Hedef Mesafesi = 1 x 1000 /4 = 250 metredir.

Görüldüğü gibi hedefinizin size olan mesafesini belirlemek için öncelikle hedef boyutu tahmin edilir ardından 1000 ile çarpılır ve retikülden hedefin Milyem cinsinden boyutuna bölünür. Bu işlem kalem kâğıt oynatmadan da yapılabilir. Ama inç ve yarda kullanılarak yapılan bir hesaplama oldukça zor olacaktır.

Hedef Mesafesi (Yarda) = Hedef Boyutu (İnç Cinsinden) x 27,78 Milyem cinsinden Hedef Boyutu

Burada 27.78 inçten yardaya dönüşümü sağlar. İnç/Yarda sisteminde, Milyem/metre tabanlı “10” değerinden sonra hesaplama yapmak oldukça zor olacaktır. Bu gibi durumlardan dolayı orta menzilli (800-1000 m) ve genel amaçlı bir kullanım için Mil-Dot tabanlı retikül seçimi doğru bir tercih olacaktır.

MOA RETİKÜL NİŞANGAHI

MOA (Açısal dakika) tabanlı retiküller ağırlıklı olarak ABD'de kullanılan tüfek optiklerinde popülerdir. En basit ifadeyle 1 Dakikalık Açı, 1 Derecenin 1/60’ıdır. 1 Milyem ile karşılaştırıldığında, 1 MOA çok daha küçük bir ölçü birimdir. 0,25 MOA ayarlamaları ile MOA tabanlı bir kapsam daha fazla hassasiyet sağlar, ancak daha karmaşık bir hale gelir Mil'lerin 6.6 Mil ayarlaması gerektirebileceği durumlarda, MOA'nın 22.75 MOA ayarlamasına ihtiyacı olacaktır ki bu hatırlaması daha zordur ve kule sistemine girilmesi zaman alacaktır.

Amerikalı kullanıcıları için, MOA'nın öne çıkmasında ki ana unsur, inç ve yarda kullanarak ölçüm yapabilme yeteneğidir. Bu ölçümü örnekleyelim.

Resimde görünen hedef 36 inç yüksekliğinde ve 14 MOA yüksekliğine oturduğu görülebilir. Hedefin bize olan mesafesini bulmak için;

Hedef Mesafesi (Yarda) = Hedef Boyu (inç Cinsinden) x 100 MOA Topu Aralığı

Hedef Mesafesi (Yarda)= 36 x 100 /14 = 257 Yarda

Görülüğü gibi inç ve yarda kullanmayı tercih ediyorsanız MOA tabanlı bir retikül seçmeniz mantıklı olacaktır. Günümüzde Amerikalılar Milyem tabanlıya yöneliyor olsa da bir çok atıcı MOA ile çok fazla deneyime sahip, bu yüzden yeni ölçü birimi kullanmak yerine bildiklerine bağlı kalmayı tercih ediyorlar. Uzun menzilli atışlar konusunda yeniyseniz, tamamen Milyem odaklı olmalısınız çünkü çok sayıda eğitim materyali bulma imkânınız var.

BDC NİŞANGAHI

BDC (Balistik Mermi Düşme Telafisi) retikülleri tamamen farklı bir yaklaşım benimser. BDC retikülü mühimmatın balistik profiline uyacak şekilde özel olarak tasarlanır. Denklemler veya karmaşık matematik yoktur. Uygun şekilde kalibre edilmiş bir BDC retikülü sizin için tüm bunları yapabilir ve nişan almada benzersiz hız sağlar. İşin püf noktası, doğru nişangâhı bulmak ve onu mühimmatınız, tüfeğiniz ve dürbününüzün tam bir uyum içinde olacağı şekilde ayarlamaktır.

BDC retikülleri, doğru kullanıldığında oldukça makul ve faydalıdır. BDC'ler, özellikle 5.56 mm veya .308 cal kullananlar için hız ve görev konsepti açısından mükemmel bir seçimdir çünkü bu çaplar için oldukça geniş bir yelpazeye sahip BDC retikül çeşitliliği bulunur. Ancak hedefteki atış hassasiyeti MOA ve Milyem tabanlı retiküllere göre düşüktür.

Retiküller Odak Düzlemleri : Retikül odak düzlemleri iki gruba ayrılır.

FFP (First Focal Plane) = Birinci Odak Düzlemi (Dürbün büyütmesine göre Artıkıl büyür veya küçülür, böylece herhangi bir büyütmede Milyem veya MOA değeri doğrulanır.)

SFP (Second Focal Plane) = İkinci Odak Düzlemi (Milyem veya MOA yalnızca belirli bir büyütmede doğru olacak şekilde Artıkıl büyütüp küçültülmeden aynı boyutta kalır)

Bir tüfek dürbünü seçerken, öncelikle görev ve silah özelliklerine göre kullanım konsepti ihtiyaçları dikkate alınmalıdır. BDC nişangâhı en hızlı ilk atış süresini sunarken, MİL veya MOA nişangâhı hassasiyet ve doğruluk sağlar. Herhangi bir kalibre veya mesafe için avantaj ve dezavantajları iyi değerlendirmelidir.Yetenekli bir nişancı herhangi bir sistemden en etkin şekilde faydalanmalıdır. Bu “optimizasyon” konusunda çok fazla takılmayın. saygılar....